Analiza Ukrainskog rata i rata izmedju Izraela i Irana: Obavjestajne sluzbe, propusti i rezimi
Kada se analiziraju rat u Ukrajini, izraelski rat protiv Irana, pa čak i ratovi devedesetih kod nas, vide se ozbiljni propusti analitičkih timova civilnih i vojnih obavještajnih službi ovih država. Uzmimo primjer Izraela i Irana. Izraelske službe imaju možda i najbolju tehnološku opremljenost na svijetu, a izraelska vojska ima vrlo moćno ratno zrakoplovstvo.
Međutim, s druge strane, njihova obavještajna analiza protivnika i svih prikupljenih podataka iz sociološkog i ekonomskog aspekta pokazala se potpuno pogrešnom.
Jedno je znati gdje se nalaze iranski komandanti, radari, nuklearni objekti, skladišta ili lanac komandovanja. To je taktička obavještajna superiornost.
Sasvim drugo je procijeniti šta se dešava nakon izvršenih udara: kako reaguje iransko društvo, koliko režim dobija ili gubi legitimitet, kako se ponaša tržište nafte, kako reaguju Kina, Rusija, Zaljev, Evropa, Turska i muslimanska javnost u svijetu. To je strateška procjena.
Izrael često računa na unutrašnje nezadovoljstvo u Iranu: mlade, žene, ekonomski pritisak, umor od režima i protestni potencijal. Ali napad izvana može proizvesti suprotan efekat.
Ljudi koji mrze režim, s druge strane, ne žele da im državu bombarduje Izrael ili Amerika. U takvim okolnostima režim dobija prostor da svaku opoziciju prikaže kao produženu ruku neprijatelja.
Izraelsko bombardovanje može uništiti vojnu infrastrukturu, ali može proizvesti i nacionalno jedinstvo. Može u vojnom smislu oslabiti režim, ali mu može i pomoći da disciplinuje društvo.
Iz ekonomskog i strateškog ugla, nisu dobro procijenili kakav će ekonomski i energetski šok ovaj rat proizvesti globalno.
Naravno, postoji i druga mogućnost. Obavještajne službe u Izraelu su možda precizno uočile ove tačke, ali ih politički i vojni vrh nije poslušao. Dakle, ili su ih ignorisali, ili selektivno koriste obavještajne izvještaje i analize.
Slično se desilo i u Ukrajini ali i u ratovima na zapadnom Balkanu. Mnogi podcjenjuju ove aspekte rata, a oni često znaju biti presudni za krajnji ishod.
